Varlık Hakkında Ana Düşünceler

Varlığın nereden gelip nereye gittiği ve son bir gayenin bulunup bulunmadığı; insanın mahiyetinin, manasının ne olduğu ve akıbetinin ne olacağı gibi ana meseleler ebedî meselelerdir. En sonunda, bir Mutlak Varlık, bir Allah meselesine bağlanan bu ebedî meseleler de Din ile Felsefe arasında ortak meselelerdir. Şu kadar ki Din, imana; Felsefe, ispata dayanır. Ancak, iman, ispatı; ispat da imanı gerektirdiğinden, gerçek Din ile gerçek Felsefe birbirinden ayrılamaz. Dinsiz insan olmaz amma felsefesiz de insan olunmaz.

Başka bir deyişle, Din, Allah’a mahsustur; yalnız kesin buyruklara ve yasaklara dayanan ve dünyayı ahirete bağlayan ilâhî bir hayat düzenidir. Felsefe, insana mahsustur; yalnız hür düşünceye dayanan ve ahireti dünyaya bağlayan insanî bir hayat görüşüdür. İnsanî ve ilâhî hayatı birlemek ve birlikte yaşamak; işte, hakikat bundan ibarettir.

Cavit Sunar